Khánh Hòa đang bước vào một chương phát triển hoàn toàn mới với tầm nhìn dài hạn đến năm 2050 và định hướng đô thị biển đến năm 2075. Thay vì tập trung phát triển đơn lẻ, bản quy hoạch chung mới nhất mang đến một tư duy tái cấu trúc toàn diện theo mô hình mạng lưới đa trung tâm, xanh, thông minh và kết nối quốc tế.

Trong bức tranh tổng thể đó, khu vực phía Nam nói chung và thành phố Phan Rang – Tháp Chàm nói riêng đang vươn lên mạnh mẽ với vai trò là một cực động lực chiến lược đa ngành.

Bức tranh chung: Khánh Hòa hướng tới đô thị loại I trực thuộc Trung Ương

Theo Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa, tỉnh đặt mục tiêu phát triển không chỉ dựa trên mở rộng không gian vật lý mà chú trọng vào chất lượng sống và sự cân bằng sinh thái.

Một số mốc tăng trưởng và quy mô định hướng đáng chú ý trong quy hoạch bao gồm:

• Giai đoạn đến năm 2030: Dân số dự báo đạt khoảng 2,7 – 2,8 triệu người; lượng khách du lịch hướng tới 30 – 33 triệu lượt. Hệ thống đô thị phát triển theo mô hình 21 đô thị, trong đó có 05 đô thị định hướng lên loại II gồm: Nha Trang, Phan Rang – Tháp Chàm, Cam Ranh, Ninh Hòa và Cam Lâm.
• Giai đoạn đến năm 2040 – 2050: Quy mô dân số dự kiến đạt 5,0 – 5,1 triệu người vào năm 2050, với lượng khách du lịch chạm mốc 55 – 60 triệu lượt.

Để gánh vác quy mô này, không gian toàn tỉnh được tổ chức theo mô hình 02 vùng – 03 cực – 04 hành lang.
Tiềm năng và vai trò chiến lược của Phan Rang – Khu vực phía Nam Khánh Hòa
Không còn đóng vai trò là một đô thị vệ tinh đơn thuần, khu vực phía Nam (bao gồm Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Phước, một phần Phước Dinh, Thuận Nam và Cà Ná với tổng diện tích vùng kinh tế khoảng 43.900 ha) được quy hoạch thành một cực tăng trưởng đa ngành.

Điểm nhấn phát triển tại khu vực phía Nam:
- Đô thị văn hóa – du lịch – công nghiệp: Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm được định hướng là đô thị loại II vào năm 2030, với quy mô dân số dự báo khoảng 380.000 – 390.000 người vào năm 2050. Nơi đây kết hợp hài hòa giữa không gian văn hóa đặc trưng, du lịch biển và công nghiệp xanh.
- Tâm điểm du lịch Ninh Chữ: Không gian du lịch quốc gia rộng khoảng 12.200 ha gắn liền với dải bờ biển đẹp, hệ sinh thái bán hoang mạc độc đáo và văn hóa Chăm đặc sắc.
- Trung tâm năng lượng sạch và công nghiệp xanh: Phía Nam quy tụ các thế mạnh về năng lượng tái tạo, công nghiệp công nghệ cao, logistics và công nghiệp sạch, tạo nguồn công ăn việc làm ổn định và thu hút lao động chất lượng cao.
- Trục kết nối Tây Nguyên: Hành lang kinh tế Phan Rang – Tháp Chàm – Tây Nguyên đóng vai trò là tuyến giao thương huyết mạch, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển dịch vụ logistics giữa các tỉnh Tây Nguyên với vùng duyên hải.

Hạ tầng và không gian sống: Lấy con người và sự bền vững làm trọng tâm
Một đô thị phát triển bền vững không thể tách rời hệ thống hạ tầng đồng bộ. Quy hoạch Khánh Hòa chú trọng phát triển khung xương giao thông kết nối liên vùng, bao gồm cao tốc Bắc – Nam, các tuyến cao tốc hướng Tây Nguyên, đường sắt tốc độ cao và hệ thống cảng biển.

Bên cạnh đó, định hướng phát triển không gian sống mang tính thực tiễn cao:
- Phát triển đô thị nén hợp lý (TOD): Gắn kết không gian đô thị với giao thông công cộng, các ga đường sắt và đầu mối trung chuyển để giảm áp lực giao thông cá nhân.
- Nhà ở bao trương và đồng bộ: Đặt trọng tâm vào việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê tại các khu vực tập trung lao động, đi kèm hạ tầng thương mại, y tế, giáo dục.
- Phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường: Nguyên tắc xuyên suốt của quy hoạch là không đánh đổi môi trường, di sản và an toàn dân cư để lấy tăng trưởng ngắn hạn; chú trọng hành lang thoát lũ, bảo vệ hệ sinh thái rừng – núi – biển và phát triển không gian xanh.

Quy hoạch tổng thể đô thị Khánh Hòa đến năm 2050 mở ra một tầm nhìn dài hạn, biến tiềm năng tự nhiên thành lợi thế cạnh tranh thực tế. Với định hướng đầu tư bài bản, có trọng tâm và sự vươn lên mạnh mẽ của cực phía Nam – Phan Rang, khu vực này đang đứng trước những vận hội phát triển kinh tế, đô thị và du lịch đầy triển vọng trong tương lai gần.
Nguồn tham khảo: Quyết định phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 (2007_QD-TTg_20102026 PD QHC Đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075).
